انجمن مالی اسلامی ایران وبینار بین المللی با عنوان”فرصت‌های نوآوری و تحول دیجیتال در مالی اسلامی با هوش مصنوعی و بلاکچین, “26 آبان ماه ساعت ۱۴ برگزار می کند.

سخنران: دکتر حمید رشید

بنیانگذار‌ فین‌ترا، شرکت برنده جایزه فین‌تک اسلامی

سخنران مدعو در بانک جهانی، بانک توسعه اسلامی، کمیسیون‌های بورس و اوراق بهادار و بانک‌های مرکزی

رشد و نوآوری قابل توجه در نقطه تلاقی فناوری مالی و انطباق با شریعت اسلامی.

این ارائه، فین‌تک اسلامی را به عنوان جنبشی توصیف می‌کند که توسط فناوری (هوش مصنوعی، بلاک‌چین)، پایبندی به اصول شریعت و چارچوب اخلاقی مبتنی بر انصاف و تقسیم ریسک پیش می‌رود.

این ارائه به سه محرک کلیدی می پردازد: جمعیت جوان، پرشمار و علاقه‌مند به فناوری در جهان اسلام که خواستار محصولات دیجیتال همسو با ارزش‌هایشان هستند؛ اشتیاق روزافزون جهانی برای سرمایه‌گذاری‌های اخلاقی و سازگار با معیارهای ESG؛ و استقرار گسترده زیرساخت‌های بانکداری دیجیتال.

دکتر حامد رشید گفت: پیش‌بینی می‌شود بازار فین‌تک اسلامی از ۱۶۱.۲ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۳/۲۰۲۴ به تقریبا ۳۰۵.۵ میلیارد دلار تا سال ۲۰۲۸ برسد. عربستان سعودی، مالزی و اندونزی به عنوان قطب‌های پیشرو معرفی شده‌اند. علیرغم این رشد، این صنعت با موانعی روبرو است که عمدتاً شامل «دسترسی به سرمایه» و «الزامات انطباق مقرراتی» می‌شود. بخش‌های کلیدی توسعه‌نیافته و آماده برای نوآوری شامل تکافول-فناوری (بیمه اسلامی)، بازارهای سرمایه و مالیات اجتماعی اسلامی (زکات-فناوری و وقف-فناوری) هستند.

دکتر حامد رشید سپس به مبانی اصلی شریعت پرداخت و گفت که تمامی نوآوری‌ها باید «مقاصد الشریعة» (اهداف شریعت) را حفظ کنند. این امر مستلزم حرام بودن «ربا» (بهره)، «غرر» (عدم قطعیت بیش از حد) و (قمار) و در عوض استفاده از قراردادهای دارای پشتوانه دارایی مانند «مرابحه» (فروش به اضافه سود) و «مضاربه» (شرکت در سود) است.

هوش مصنوعی به عنوان یک ابزار انقلابی برای این بخش معرفی شده و کاربردهای آن شامل موارد زیر است:

انطباق شرعی (رگ‌تک): الگوریتم‌های هوش مصنوعی می‌توانند با بررسی سرمایه‌گذاری‌ها و تراکنش‌ها به‌صورت حسابرسی دقیق موارد احتمالی ربا یا غرر را علامت‌گذاری کنند.

شخصی‌سازی: مشاوران رباتی مبتنی بر هوش مصنوعی می‌توانند سبدهای سرمایه‌گذاری شخصی‌شده و مطابق با احکام حلال ایجاد و مدیریت کنند.

شمول مالی: هوش مصنوعی امتیازدهی اعتباری جایگزین برای جمعیت‌های بدون دسترسی به خدمات بانکی را ممکن می‌سازد که یکی از اهداف اخلاقی کلیدی مالی اسلامی را محقق می‌کند.

فناوری بلاک‌چین به عنوان «همسویی طبیعی» با اصول اسلامی توصیف شده است. دفتر کل تغییرناپذیر و شفاف آن، «غرر» (عدم قطعیت) را کاهش می‌دهد و قابلیت «توکنیزه کردن» دارایی‌های واقعی برای تأمین مالی دارای پشتوانه دارایی را پشتیبانی می‌کند. قراردادهای هوشمند می‌توانند به طور خودکار توافقات مطابق با شریعت، مانند توزیع سود را اجرا کنند. برای مثال بلاک‌چین شفافیت بی‌سابقه‌ای برای «زکات» و «وقف» فراهم می‌کند و با امکان ردیابی کمک‌های مالی توسط اهداکنندگان تا دریافت کننده نهایی می تواند چالش اعتماد را حل می‌کند.

دکتر حامد رشید در پایان گفت آینده فین‌تک اسلامی در دارایی‌های دیجیتال، بازارهای سرمایه و مالی اجتماعی نهفته است. فین‌تک اسلامی با همسو کردن هوش مصنوعی و بلاک‌چین با اصول اخلاقی هسته‌ای خود، در موقعیتی قرار دارد تا یک تحول جهانی به سمت یک نظام مالی فراگیرتر و شفاف‌تر را رهبری کند.