با تسریع تحول دیجیتال در کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس، قالب‌های نوآورانه در حال بازتعریف ساختار صکوک هستند. به گفته موسسه اعتبار سنجی فیچ، صکوک‌های توکن‌شده، ابزارهای انطباق‌یافته با شریعت مبتنی بر هوش مصنوعی و تسویه‌های مبتنی بر بلاکچین قرار است تأمین مالی در این منطقه را متحول کنند.

الناطور, مدیرعامل و رئیس جهانی گروه مالی اسلامی رتبه‌بندی فیتچ گفت: کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس در حال بررسی امکانات واقعی دیجیتالی‌سازی هستند. اخیراً شاهد آن بودیم که امارات برنامه صکوک خرد را معرفی کرد. عربستان سعودی نیز چند سال قبل اقدام مشابهی انجام داد.

توکن‌سازی امکان مالکیت جزئی صکوک اسلامی و مبادله فوری آن‌ها روی بلاکچین را فراهم می‌کند. به گفته الناطور، توکن‌سازی در حوزه صکوک در حال شتاب‌گیری است، اما وی این روند را یک تحول تدریجی خواند.

وی افزود: به نظر من این روند بیشتر یک داستان میان‌مدت تا بلندمدت است. نتایج به میزان مجوز رگولاتورها و تمایل ذی‌نفعان به اتخاذ آن بستگی دارد. الناطور گفت که همین موضوع در مورد حوزه صکوک‌های ESG و پایدار نیز صدق می‌کند.

ابتکارات صکوک هوشمند

انقلاب دیجیتال برای مالی اسلامی در شورای همکاری خلیج‌فارس در مناسب‌ترین زمان ممکن در حال وقوع است، چرا که موسسه رتبه‌بندی فیچ پیش‌بینی می‌کند فعالیت بازار سرمایه بدهی (DCM) این منطقه تا سال 2026 قوی باقی بماند، زیرا حجم مطالبات معوق در سه‌ماهه سوم 2025 از 1 تریلیون دلار فراتر رفته است.

بحرین از جمله پیشگامان به‌کارگیری بلاکچین در مالی اسلامی بود که استارت‌آپ فناوری ثروت آن به نام Inablr در سال 2021 یک پلتفرم سرمایه‌گذاری مبتنی بر بلاکچین ساخت که به مشتریان امکان می‌داد با سرمایه اولیه 1000 دلار مالک اوراق قرضه و صکوک شوند. این استارت‌آپ توسط سندباکس نظارتی بانک مرکزی پشتیبانی می‌شد.

ابتکار صکوک خرد در امارات به سرمایه‌گذاران اجازه می‌دهد از طریق پلتفرم‌های سرمایه‌گذاری دیجیتالی بانک‌های مشارکت‌کننده در این کشور، با حداقل 4000 درهم امارات (1089 دلار) در صکوک خزانه پشتیبانی‌شده توسط دولت (T-Sukuk) سرمایه‌گذاری کنند. بانک اسلامی ابوظبی (ADIB) اوایل این ماه به اولین مؤسسه اعتباری اماراتی تبدیل شد که «صکوک هوشمند» را راه‌اندازی کرد.

در عربستان سعودی، مرجع بازار سرمایه (CMA) و بانک مرکزی عربستان (SAMA) اقداماتی برای کمک به فینتک‌های این حوزه معرفی کرده‌اند.

بر پایه این گزارش, موسسه اعتبار سنجی فیچ انتظار دارد مجموع انتشار جهانی صکوک در سال 2025 از سال 2024 فراتر رود. این در حالی است که در سه‌ماهه اول تقریبا 80 میلیارد دلار صکوک منتشرشده در بازارهای اصلی کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس، مالزی، اندونزی، ترکیه و پاکستان که رشدی 22 درصدی نسبت به فصل قبل و 89 درصدی نسبت به سال قبل داشت, گزارش شده است.

منبع: زاویا